Τα ὑψέλια,
ήταν οι κεραμικές "κυψέλες" που χρησιμοποιούσαν στην αρχαία Ελλάδα, από την εποχή του Μινωικού πολιτισμού 3400 π.Χ. (τουλάχιστον).
Τα ὑψέλια, τα χρησιμοποιούσαν οι μελισσοκόμοι στη Νάξο ως πρόσφατα, μέχρι πριν λίγες μόνο δεκαετίες.
Είχαν κωνικό σχήμα και ήταν περίπου ένα μέτρο.
"ὑψέλι"
Τα τοποθετούσαν μέσα σε ειδικά διαμορφωμένους πέτρινους τράφους (πεζούλες - αναβαθμίδες) στους οποίους κατασκεύαζαν θυρίδες (πετροθήκια).
Μέσα σε αυτές τις θυρίδες (ή αλλιώς "υψελο-τρύπια") λοιπόν, τοποθετούσαν σε οριζόντια θέση τα ὑψέλια.
Με αυτόν τον τρόπο προστάτευαν τα ὑψέλια και τις μέλισσες από δύσκολες καιρικές συνθήκες και εχθρούς.
Το μέρος με το πέτρινο αυτό κτίσμα, με τις θυρίδες και τα ὑψέλια, το ονόμαζαν "μελισσουργιό"
"καπνοβόλος"
(ειδικά κατασκευασμένο σκεύος για το κάπνισμα των μελισσών)
Στους Μύλους της Νάξου, υπάρχει ένα μέρος τέτοιο, που το λένε ακόμα "μελισσουργιό", το οποίο, θυμούνται οι παλαιότεροι να λειτουργεί σαν μία μεγάλη μελισσοκομική μονάδα, με πολλά ὑψέλια και μέλισσες, μέχρι τη δεκαετία 70' περίπου.
Σε πολλά σημεία στη Νάξο, υπάρχουν ακόμα πολλά τέτοια αξιοθαύμαστα κτίσματα με δεκάδες, ακόμα και με εκατοντάδες θυρίδες, κρυμμένα και ξεχασμένα.
Γ.Κ.
Μύλοι, Νάξος.
